De vorm van een elektrische fiets

Verschillende frames en voor wie ze bedoeld zijn

Welke framevorm past bij welk gebruik?

Laag instapframe (doorstapframe)

Een laag instapframe, ook wel doorstapframe, heeft geen of een heel lage stang tussen zadel en stuur. Daardoor kun je makkelijk op- en afstappen. Dit is prettig als je wat minder flexibel bent, sneller uit balans raakt of vaak moet stoppen, bijvoorbeeld in de stad en bij boodschappen. Je ziet deze framevorm veel op fietsen voor dagelijks gebruik, zoals woon-werkverkeer en ritjes naar de supermarkt.

Diamantframe

Een klassiek diamantframe heeft een duidelijke bovenbuis en een stevige, driehoekige vorm. Dat maakt de fiets stabiel en sterk, vooral als je wat harder rijdt, veel kracht zet of langere afstanden maakt. De zithouding is vaak sportiever en meer voorovergebogen. Dit past goed bij mensen die graag tempo maken en regelmatig tochten buiten de stad rijden.

Trapeziumframe

Een trapeziumframe zit tussen een laag instapframe en een diamantframe in. De bovenbuis loopt schuin omlaag, waardoor opstappen makkelijker is dan bij een diamantframe, terwijl de fiets stevig blijft. Dit frame past goed bij recreatieve fietsers die zowel door de stad rijden als af en toe een langere tocht maken en een comfortabele middenweg zoeken.

Vouwfietsen met compact frame

Een vouwfiets met compact, inklapbaar frame is handig als je de fiets vaak meeneemt in de trein, in de auto of als je weinig stallingsruimte hebt. Door de kleinere wielen en het compacte frame voelt een vouwfiets vaak wat drukker aan op slecht wegdek. Voor korte ritten is dat meestal geen probleem, maar voor lange afstanden is het comfort vaak beperkter.

Bakfietsen met verlengd frame

Een bakfiets heeft een langer of aangepast frame, zodat je kinderen, huisdieren of veel boodschappen veilig kunt meenemen. De bak zit meestal voor je, waardoor je goed zicht houdt op wat je vervoert. Door de verlengde bouw krijg je veel laadruimte en voelt de fiets bij lage snelheid vaak extra stabiel. Houd er wel rekening mee dat je meer ruimte nodig hebt om te sturen en te parkeren.

Onderstaand overzicht zet de genoemde framevormen en hun belangrijkste gebruik naast elkaar:

Wat doet de framevorm met je zithouding en controle?

Hoe je zit per framevorm

Bij een laag instapframe zit je meestal vrij rechtop. Het stuur staat vaak wat hoger en dichter bij je lichaam. Daardoor leun je vooral op het zadel, heb je goed zicht om je heen en blijven nek en schouders vaak beter ontspannen. Bij harde tegenwind en hogere snelheden vang je wel meer wind, omdat je lichaam meer omhoog staat.

Op een diamantframe zit je meer voorover. Het stuur staat vaak lager en verder weg, waardoor er meer gewicht op je armen en bovenlichaam komt. Dat geeft vaak veel controle en een efficiënte trapbeweging als je stevig doorfietst, maar kan zwaarder zijn voor rug, nek en polsen als je daar gevoelig voor bent.

Het trapeziumframe biedt een middenweg: je zit iets voorover, maar minder dan op een sportief frame. Voor veel mensen is dit een comfortabele houding voor zowel kortere stadsritten als langere tochten, zonder extreem rechtop of heel sportief te zitten.

Korte of lange fiets: hoe rijdt dat?

Niet alleen de framevorm, maar ook de lengte van de fiets bepaalt het rijgevoel. Een langere fiets voelt bij hogere snelheid vaak rustig en stabiel, maar kan in druk verkeer wat logger aanvoelen. Een kortere fiets reageert sneller en is wendbaarder tussen auto’s, voetgangers en paaltjes, maar kan op hogere snelheid wat zenuwachtiger voelen, vooral als je minder ervaren bent.

Stuurgedrag en gevoel van grip

De hoek van de voorvork heeft invloed op hoe direct de fiets reageert op je stuurbewegingen. Een steilere, meer rechte voorvork zorgt voor een direct en speels stuurgedrag. Een wat schuiner staande voorvork geeft rustiger reacties en meer gevoel van controle, zeker als je minder ervaren bent, vaak met veel bagage fietst of een kind achterop hebt. Let hier tijdens een proefrit op door ook langzaam te rijden, een bochtje te maken en even een smalle doorgang te pakken.

Framekeuze bij rug-, nek- of knieklachten

Bij lichamelijke klachten is niet alleen de framevorm belangrijk, maar ook hoe zadel en stuur zijn afgesteld. De juiste hoogte en afstand tussen zadel en stuur zijn minstens zo bepalend voor comfort als het type frame. Twijfel je, laat de fiets dan afstellen in de winkel en maak daarna nog een proefrit.

Als je rugklachten hebt

Heb je rugklachten, dan is een fiets met lage instap en een meer rechte zithouding vaak het meest comfortabel. Je onderrug hoeft dan minder te buigen en je kunt meer ontspannen zitten. Let erop dat het stuur hoog genoeg staat en niet te ver naar voren, zodat je niet hoeft te reiken en je schouders laag kunnen blijven.

Belangrijke aandachtspunten bij rugklachten zijn:

• Kies een fiets met lage instap
• Ga voor een meer rechte zithouding
• Stel het stuur hoog genoeg in
• Zet het stuur niet te ver naar voren
• Houd de afstand tussen zadel en stuur kort en ontspannen

Als je nekklachten hebt

Bij nekklachten helpt een houding waarbij je redelijk rechtop zit en niet steeds ver omhoog hoeft te kijken. Een sterk voorovergebogen, sportieve zit geeft sneller spanning in je nek. Kies daarom eerder een rustiger, meer rechtop frame en zorg dat je ontspannen vooruit kunt kijken zonder je kin omhoog te duwen. Een iets hoger stuur helpt vaak, zolang je schouders maar laag en relaxed blijven.

Als je knieën gevoelig zijn

Bij knieklachten is de trapbeweging doorslaggevend. Het zadel moet voldoende verstelbaar zijn en op de juiste hoogte staan. Je been moet bij het laagste punt van de trapbeweging net niet helemaal gestrekt zijn; zo verlaag je de druk op je knieën. Ook is het prettig als je voet op het pedaal recht onder je knie uitkomt, zodat je knie niet steeds naar binnen of buiten trekt. Een lage instap helpt bovendien om je been niet onnodig hoog te hoeven optillen als je op- en afstapt.