Waar is een fietshelm verplicht?

Risico’s van fietsen zonder helm bij helmplicht

Boetes als je zonder verplichte helm rijdt

Rijd je zonder helm in een land waar helmplicht geldt, dan kun je direct een boete krijgen. De bedragen verschillen per land en kunnen ook per regio variëren. Soms geldt de helmplicht bovendien alleen op bepaalde plekken (bijvoorbeeld buiten de bebouwde kom) of voor bepaalde groepen, zoals kinderen.

In Finland betaal je meestal tussen de €40 en €60. In Spanje kan de boete oplopen tot ongeveer €200, vooral als je buiten de bebouwde kom zonder helm rijdt.

In Australië zijn de boetes vaak nog hoger: daar betaal je meestal tussen de €150 en €300, afhankelijk van de deelstaat. De politie kan je meteen aanhouden en bekeuren, ook als je toerist bent en aangeeft dat je de regels niet kende.

In landen waar de helmplicht vooral voor kinderen geldt (zoals Oostenrijk), kun je bij controles toch problemen krijgen als je geen helm draagt op een snelle e-bike (speed pedelec). Op een speed pedelec die harder gaat dan 25 km/u is een helm in de praktijk vaak wél verplicht. Rijd je daar zonder helm, dan kost dat meestal tussen de €35 en €70.

Onderstaand overzicht vat de genoemde boetebedragen per land samen:

Let op: dit zijn veelgenoemde bedragen. In de praktijk kan het afwijken door lokale regels, het type fiets en jouw situatie (bijvoorbeeld kind/volwassene, binnen/buiten de stad).

Minder schadevergoeding na een ongeluk zonder helm

De financiële gevolgen kunnen nog groter zijn als je een ongeluk krijgt in een land met helmplicht. Raak je zonder helm betrokken bij een aanrijding, dan kan de tegenpartij of hun verzekeraar stellen dat je deels zelf verantwoordelijk bent voor (een deel van) je letsel. Ze kunnen dan vragen om een lagere schadevergoeding, zelfs als de ander duidelijk schuld heeft aan het ongeluk.

Die verlaging kan flink oplopen. De vergoeding voor medische kosten, gemist inkomen of smartengeld kan met 25 tot 50 procent worden verminderd. In landen als Frankrijk en Italië zijn rechters in dit soort zaken vaak streng, met als argument dat je door de helmplicht te volgen je letsel (deels) had kunnen voorkomen of beperken.

Een concreet voorbeeld: raak je in Frankrijk op een speed pedelec zonder helm betrokken bij een botsing, dan kan de rechter bepalen dat een deel van jouw hoofdletsel voorkomen had kunnen worden. Daardoor krijg je bijvoorbeeld maar 60 of 70 procent van de normale schadevergoeding uitgekeerd.

Gevolgen voor je verzekering

Ook bij je reisverzekering of aansprakelijkheidsverzekering kun je problemen krijgen als je zonder verplichte helm rijdt. Veel verzekeraars keren minder uit of helemaal niet wanneer je een wettelijke veiligheidsregel overtreedt, en helmplicht valt daar vaak onder.

Heb je hoofdletsel opgelopen doordat je zonder helm reed in een land met helmplicht, dan kan je verzekeraar besluiten om medische kosten niet volledig te vergoeden. In sommige polisvoorwaarden staat zelfs letterlijk dat er geen recht op dekking is als je de lokale verkeersregels negeert. Dat kan betekenen dat je zelf moet opdraaien voor ziekenhuisrekeningen, revalidatie of extra verblijfskosten in het buitenland.

Ook bij huur-e-bikes kan dit spelen. Als je een fiets huurt en je houdt je niet aan de regels (zoals helmplicht of het dragen van de juiste helm), kan de verhuurder schade of kosten op jou verhalen, bijvoorbeeld bij schade aan de fiets of bij een claim van een ander.

Het is daarom verstandig om je polisvoorwaarden goed door te lezen voordat je met je e-bike de grens over gaat. Controleer of helmplicht, lokale verkeersregels en e-bikes of speed pedelecs apart genoemd worden. Zo voorkom je dat je naast een boete ook met flinke kosten blijft zitten als er iets misgaat.